NIELETNI A PRAWO

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
12 grudnia 2017

Odpowiedzialność nieletnich reguluje USTAWA Z DNIA 26 PAŹDZIERNIKA 1982r.

HASŁO NIELETNI stosuje się do (zgodnie z art.1 §1 tej ustawy):

·         W zakresie zwalczania i zapobiegania demoralizacji – do 18 roku życia,

·         W postępowaniu o czyny karalne – dla osób które dopuściły się takiego czynu po 13 roku życia do 17 roku życia

·         W zakresie wykonywania środków wychowawczych lub poprawczych – do ukończenia 21 roku zycia.

 

Czyn karalny – przestępstwa, które są określone w następujących artykułach kodeksu wykroczeń:

  1. art. 51 – zakłócanie porządku i spokoju publicznego,
  2. art. 69 – przeciwko instytucjom państwowym (niszczenie znaków umieszczonych przez organ państwowy),
  3. art. 74 i 76 – przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, np. uszkodzenie znaku drogowego, rzucanie kamieniami w pojazd mechaniczny będący w ruchu,
  4. art. 119, 122, 124 – przeciwko mieniu, np. kradzież, paserstwo, niszczenie cudzej rzeczy, gdy jej wartość nie przekracza 250zł,
  5. art. 143 - przeciwko urządzeniom użytku publicznego, np. zniszczenie oznaczenia nazwy ulicy.

Praktyka: wobec ucznia gimnazjum, który skończył 13 lat, sąd rodzinny może zastosować przewidziane w ustawie środki (łącznie z umieszczeniem w zakładzie poprawczym), jeżeli dopuści się czynu karalnego, czyli np. kupienie kradzionego telefonu komórkowego, wybicie szyby, niszczenie budynku szkoły, zniszczenie znaku drogowego, nękanie, prześladowanie innej osoby.

Odpowiedzialność nieletniego, który popełnił przestępstwo różni się znacznie od tej, którą ponosi dorosły. Przede wszystkim, w sprawie orzeka sąd rodzinny, który stosuje wobec sprawcy inny rodzaj środków niż sąd karny. W sprawach nieletnich stosuje się środki wychowawcze oraz środki poprawcze. Są to np. nadzór organizacji, czy kuratora, a także odpowiedzialność nałożona na rodziców. Najpoważniejszym ze środków jest umieszczenie dziecka w zakładzie poprawczym.

 

JAKIE ŚRODKI MOŻE ZASTOSOWAC SĄD RODZINNY WOBEC NIELETNIEGO?

Zgodnie z art. 6 sąd rodzinny może:

1) udzielić upomnienia; 

2) zobowiązać do określonego postępowania, a zwłaszcza do naprawienia wyrządzonej szkody, do wykonania określonych prac lub świadczeń na rzecz pokrzywdzonego lub społeczności lokalnej, do przeproszenia pokrzywdzonego, do podjęcia nauki lub pracy, do uczestniczenia w odpowiednich zajęciach o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, do powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach albo do zaniechania używania alkoholu lub innego środka w celu wprowadzania się w stan odurzenia; 

3) ustanowić nadzór odpowiedzialny rodziców lub opiekuna

4) ustanowić nadzór organizacji młodzieżowej lub innej organizacji społecznej, zakładu pracy albo osoby godnej zaufania - udzielających poręczenia za nieletniego; 

5) zastosować nadzór kuratora; 

6) skierować do ośrodka kuratorskiego, a także do organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, po uprzednim porozumieniu się z tą organizacją lub instytucją;

7) orzec zakaz prowadzenia pojazdów

8) orzec przepadek rzeczy uzyskanych w związku z popełnieniem czynu karalnego

9) orzec umieszczenie w rodzinie zastępczej, w młodzieżowym ośrodku wychowawczym albo w młodzieżowym ośrodku socjoterapii;

10) orzec umieszczenie w zakładzie poprawczym; 

11) zastosować inne środki zastrzeżone w niniejszej ustawie do właściwości sądu rodzinnego, jak również zastosować środki przewidziane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

 

Art. 8.

§ 1. W wypadku gdy rodzice lub opiekun nieletniego uchylają się od wykonania obowiązków nałożonych na nich przez sąd rodzinny, sąd ten może wymierzyć im karę pieniężną w wysokości od 50 do 1 500 złotych. 

§ 2. Sąd uchyla karę pieniężną w całości lub w części, jeżeli osoba ukarana w ciągu 14 dni usprawiedliwi swoje zachowanie lub przystąpi do wykonywania nałożonych obowiązków.

 

NAJCZĘSTSZE PROBLEMY NIELETNICH A PRZEPISY:

 a)      ROZBÓJ (o rozbojach mówi art. 280)

- pozbawienie wolności od lat 2 do lat 12, jeżeli nieletni dopuści się kradzieży przy użyciu siły lub grożąc natychmiastowym jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności

- Jeżeli sprawca rozboju posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym albo działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu lub wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem lub sposobem, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3

 

b) PRZESTEPSTWO PRZECIWKO MIENIU (art. 279)

- kara pozbawienia wolności od 1 roku do 10 lat w przypadku kradzieży z włamaniem

 

c) FAŁSZERSTWO DOKUMENTU

- kara ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat jeśli ktoś dopuści się przerabiania lub podrabiania dokumentu lub takiego dokumentu jako autentycznego używa

- tej samej karze podlega, kto wypełnia blankiet, opatrzony cudzym podpisem, niezgodnie z wolą podpisanego i na jego szkodę albo takiego dokumentu używa.

 

d) GROŹBA (art. 190)

- grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienie wolności do lat 2 jeśli ktoś grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej i jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona

 

e) NARKOTYKI (art. 59)

§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2. Jeżeli sprawca czynu, o którym mowa w ust. 1, udziela środka odurzającego lub substancji psychotropowej małoletniemu, ułatwia użycie albo nakłania go do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

 

 

f) NARKOTYKI – POSIADANIE (art. 62)

§ 1. Kto, wbrew przepisom ustawy, posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w ust. 1, jest znaczna ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych, sprawca podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności do lat 5.

§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

 

g) NARKOTYKI – WPROWADZENIE DO OBROTU (art. 56)

§ 1. Kto, wbrew przepisom art. 33-35 37, wprowadza do obrotu środki odurzające, substancje psychotropowe lub słomę makowa albo uczestniczy w takim obrocie, podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3. Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w ust. 1, jest znaczna ilość środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, sprawca podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności do lat 10.

 

h) NARKOTYKI – POCZĘSTOWANIE KOLEGI SKRĘTEM Z MARIHUANY (art. 58)

§ 1. Kto, wbrew przepisom ustawy, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli sprawca czynu, o którym mowa w ust. 1, udziela środka odurzającego lub substancji psychotropowej małoletniemu lub nakłania go do użycia takiego środka lub substancji albo udziela ich w znacznych ilościach innej osobie, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

i)     ROZPIJANIE MAŁOLETNIEGO (art. 208)

- Kto rozpija małoletniego, dostarczając mu napoju alkoholowego, ułatwiając jego spożycie lub nakłaniając go do spożycia takiego napoju, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

j) UDZIAŁ W BÓJCE LUB POBICIU (art. 158)

- Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

 

k) NAPRAWIENIE SZKODY I ZADOŚĆUCZYNIENIE  (art. 46)

- W razie skazania za przestępstwo spowodowania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przestępstwo przeciwko środowisku, mieniu lub obrotowi gospodarczemu lub przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, sąd, na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej, orzeka obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części.

 l) ZNIEWAGA (art. 126)

- Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.