W czasach, w których młodzi ludzie coraz więcej czasu spędzają przed ekranami, edukacja przyrodnicza nabiera szczególnego znaczenia. Obcowanie z naturą rozwija wrażliwość, uczy odpowiedzialności i buduje świadomość ekologiczną znacznie skuteczniej niż podręczniki. Jednym z miejsc, które świetnie nadają się do praktycznej nauki o środowisku, jest Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą – spokojny, różnorodny i pełen inspirujących przykładów pracy natury. To przestrzeń, w której dzieci mogą zobaczyć, jak wygląda dzika rzeka, jakie rośliny zasiedlają podmokłe łąki, jak pachnie sosnowy las i dlaczego ochrona takich obszarów jest tak ważna. Każdy spacer po tym parku może stać się podstawą małej, ale niezwykle wartościowej „lekcji w terenie”.
Dlaczego edukacja w naturze działa najlepiej?
1. Uczy poprzez doświadczenie
Dotknięcie kory drzew, wsłuchanie się w odgłosy ptaków czy obserwacja zmieniających się ekosystemów angażuje zmysły i zostaje w pamięci na długo. Dzieci lepiej rozumieją świat, który mogą zobaczyć i przeżyć, a nie tylko przeczytać o nim w książkach.
2. Rozwija empatię i poczucie odpowiedzialności
Kontakt z roślinami, zwierzętami i naturalnym środowiskiem sprzyja refleksji: „dlaczego warto dbać o to miejsce?”, „co możemy zrobić, aby je chronić?”. To fundament postaw proekologicznych.
3. Wspiera zdrowie psychiczne
Las i otwarta przestrzeń uspokajają, redukują stres i pozwalają skupić myśli. To jedna z najlepszych form „wyciszenia”, szczególnie dla przeciążonych bodźcami dzieci i nastolatków.
4. Buduje nawyki aktywności fizycznej
Nauka w terenie to nie tylko edukacja – to także ruch. Spacery, obserwacje, krótkie wycieczki rowerowe czy piesze są świetną alternatywą dla biernego czasu spędzanego w domu.
Lasy nad Górną Liswartą – idealny teren do edukacji terenowej
Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą to świetny przykład miejsca, w którym przyroda uczy sama. Występujące tu ekosystemy są bardzo zróżnicowane: znajdziemy lasy mieszane, wilgotne łąki, torfowiska i malownicze meandry rzeki Liswarty. To tworzy przestrzeń, w której nauczyciele, rodzice i opiekunowie mogą prowadzić ciekawe zajęcia terenowe.
Możliwe tematy lekcji w terenie:
obserwacja roślinności i rozpoznawanie gatunków,
cykl życia rzeki i jej wpływ na okoliczne środowisko,
rola parków krajobrazowych w ochronie różnorodności biologicznej,
wpływ człowieka na środowisko i sposoby ograniczania szkód,
ćwiczenia z mapą i orientacją w terenie.
Taka wyprawa nie wymaga specjalistycznego sprzętu, a jej organizacja jest prosta — wystarczy dobra pogoda i odpowiednie przygotowanie grupy.
Propozycja trasy edukacyjnej dla szkół i rodzin
Wybierając spokojną, leśną ścieżkę wzdłuż Liswarty, można połączyć elementy przyrodnicze, geograficzne i ekologiczne w jedną, spójną lekcję. Młodzi uczestnicy mogą:
zobaczyć, jak rzeka kształtuje krajobraz,
porównać różne warstwy lasu – od ściółki po korony drzew,
nauczyć się podstaw rozpoznawania tropów zwierząt,
zrozumieć, dlaczego podmokłe obszary są tak cenne dla ptaków i owadów.
To praktyczna, atrakcyjna forma edukacji, która często zapada w pamięć bardziej niż tradycyjne zajęcia w klasie.
Pełna relacja terenowa dostępna online
Aby zobaczyć, jak wygląda taka wyprawa w praktyce, warto zajrzeć do pełnej relacji przygotowanej przez SpotBOX, zawierającej opis terenu oraz zdjęcia z trasy:
https://spotbox.pl/park-krajobrazowy-lasy-nad-gorna-liswarta,7211800875165313a
To dobry materiał dla nauczycieli, edukatorów oraz rodziców, którzy chcą zainspirować się i zaplanować własną wycieczkę edukacyjną.
Natura jako najlepsze laboratorium
W dobie cyfryzacji edukacja terenowa jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi do rozwijania kompetencji młodych ludzi. Uczy obserwacji, analizy, pracy w grupie i szacunku do środowiska. Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą to przykład miejsca, w którym te wartości można przekazywać w naturalny, niewymuszony sposób.
Dla szkół, rodzin i edukatorów to wyjątkowa okazja, by pokazać młodym osobom świat, który warto chronić – i którego nie zastąpi nawet najciekawszy ekran.
